विदुरनीतिः ४.५२

विदुरनीतिः ४.५२

नरः केन किं विन्दते (प्राप्नोति)?

बुद्धया भयं  प्रणुदति तपसा विन्दते महत् ।
गुरुशुश्रूषया  ज्ञानं शान्तिं योगेन विन्दति ॥ ४.५२

पदच्छेदः

बुद्धया भयं  प्रणुदति तपसा विन्दते महत् ।
गुरु-शुश्रूषया ज्ञानं शान्तिं योगेन विन्दति ॥

अन्वयः

(नरः) बुद्धया भयं प्रणुदति, तपसा महत् विन्दते, गुरुशुश्रूषया ज्ञानम्, योगेन शान्तिं विन्दति ।

तात्पर्यम्

नरः बुद्धया भयं अपनोदति / नाशयति, तपसा महत् (ब्रह्म) विन्दते (प्राप्नोति) , गुरुसेवया ज्ञानं  विन्दते (ज्ञानवर्धनं प्राप्नोति),  योगाभ्यासेन शान्तिं च विन्दते (प्राप्नोति) ।

अधोदत्तस्य श्लोकस्य  पदच्छेदम् अन्वयञ्च कुर्वन्तु ।

येन त्वेनानि सर्वाणि सङ्गृहीतानि भारत ।
यद् बलानां बलं श्रेष्ठं तत् प्रज्ञाबलमुच्यते ॥ ५.५५